อกุศลกรรมบถ แปลว่า ทางแห่งอกุศลกรรม ทางแห่งความชั่ว หมายถึง สิ่งที่จะนำพาเราไปสู่สิ่งที่ชั่วร้าย หรือความชั่วอันจะเป็นทางไปสู่ความเสื่อม ความทุกข์ หรือทุคติ มี 10 ประการ แบ่งเป็น 3 ส่วน คือ กายกรรม วจีกรรม และมโนกรรม ฝ่ายชั่ว ดังนี้
กายกรรม 3
อกุศลกรรมบถที่เป็นไปทางกายหรือกายกรรม หมายเอากายทุจริต 3 ประการ คือ
- ปาณาติบาตคือ การฆ่าสัตว์ตัดชีวิต
- อทินนาทานคือ การถือเอาของที่เจ้าของเขาไม่ให้ เช่น การขโมย
- กาเมสุมิจฉาจารคือ การประพฤติผิดในกาม
วจีกรรม 4
อกุศลกรรมบถที่เป็นไปทางวาจาหรือวจีกรรม หมายเอาวจีทุจริต 4 ประการ คือ
- มุสาวาทคือ การพูดเท็จ
- ปิสุณวาจาคือ การพูดส่อเสียด
- ผรุสวาจาคือ การพูดคำหยาบ
- สัมผัปปลาปคือ การพูดเพ้อเจ้อ
มโนกรรม 3
อกุศลกรรมบถที่เป็นไปทางใจหรือมโนกรรม หมายเอามโนทุจริต 3 ประการ คือ
- อภิชฌาคือ การเพ่งเล็งอยากได้ของคนอื่นมาครอบครอง
- พยาบาทคือ การคิดปองร้ายคนอื่น
- มิจฉาทิฏฐิคือ ความเห็นผิดจากคลองธรรม
อกุศลกรรมบถทั้ง 10 ประการนี้ ก็ได้แก่ ทุจริต 3 นั่นเอง
อกุศลกรรมบถ ทั้ง 10 ประการนี้ เป็นธรรมฝ่ายชั่ว เป็นสิ่งที่ไม่ควรประพฤติ ควรหลีกเสียให้ห่างไกล และควรกำจัดออกจากจิตใจให้ได้มากที่สุดและเร็วที่สุดเท่าที่จะทำได้
ที่มา : https://www.jaisangma.com/unwholesome-course-of-action/
คลิปอกุศลกรรมบถ 10 : https://youtu.be/mVgrdNdK-p4?si=5dCmB2OG5M3ypqId
