ทิศ ในที่นี้ไม่ได้หมายถึงทิศโดยทั่วไปมีทิศเหนือเป็นต้น แต่หมายถึงบุคคลที่มีความเกี่ยวข้องกับตัวเราโดยฐานะและหน้าที่ 6 ประเภท พระพุทธเจ้าทรงนำบุคคลเหล่านั้นมาเปรียบเทียบกับทิศทั้ง 6 และแสดงหลักการปฏิบัติต่อบุคคลเหล่านั้นไว้ ดังนี้

       1. ปุรัตถิมทิศ ทิศเบื้องหน้า ได้แก่ มารดาบิดา จัดว่าเป็นทิศเบื้องหน้า เพราะท่านเป็นผู้มีอุปการะแก่เรามาก่อนคนอื่นทั้งหมด เป็นผู้ให้กำเนิดเรา ชุบเลี้ยงเรามาจนเติบใหญ่ สอนให้เราเดิน สอนให้เราพูด สอนให้เรากิน เป็นต้น เรียกว่าเป็นผู้มีบุญคุณต่อเราก่อนคนอื่นทั้งหมด

       2. ทักขิณทิศ ทิศเบื้องขวา ได้แก่ ครูอาจารย์เป็นผู้ประสิทธิ์ประสาทวิชาความรู้ให้แก่เรา อบรมคุณธรรมจริยธรรมให้แก่เรา ทำให้เรามีวิชาความรู้สำหรับประกอบสัมมาชีพ มีคุณธรรมจริยธรรมในการดำรงชีวิต ถ้าขาดครูอาจารย์คอยถ่ายทอดวิชาความรู้เสียแล้ว เราย่อมไม่มีวิชาความรู้ในการดำรงชีวิต ดังนั้น ครูอาจารย์จึงจัดเป็นทักขิไณยบุคคลที่ควรแก่การเคารพบูชา เพราะความรู้เปรียบเสมือนมือขวาของคน ดังนั้น ครูอาจารย์ผู้ถ่ายทอดวิชาความรู้ จึงจัดอยู่ในทิศเบื้องขวา

       3. ปัจฉิมทิศ ทิศเบื้องหลัง ได้แก่ บุตรและภรรยาเป็นผู้ติดตามคอยสนับสนุนอยู่ข้างหลัง จึงจัดอยู่ในทิศเบื้องหลัง

       4. อุตตรทิศ ทิศเบื้องซ้าย ได้แก่ มิตรสหาย จัดว่าเป็นทิศเบื้องซ้าย เพราะเป็นผู้เคียงบ่าเคียงไหล่ในการต่อสู้กับอุปสรรคและอันตรายต่าง ๆ และเป็นกำลังสนับสนุนให้บรรลุความสำเร็จ

     5. เหฏฐิมทิศ ทิศเบื้องล่าง ได้แก่ บ่าว คนรับใช้ หรือลูกน้อง จัดว่าเป็นทิศเบื้องล่าง เพราะเป็นผู้ช่วยทำงานต่าง ๆ เป็นฐานกำลังให้

      6. อุปริมทิศ ทิศเบื้องบน ได้แก่ สมณพราหมณ์ คำว่าสมณพราหมณ์หมายถึง พระสงฆ์ จัดเป็นทิศเบื้องบน เพราะเป็นผู้สูงด้วยคุณธรรม และเป็นผู้นำทางจิตวิญญาณ

ที่มา : https://www.jaisangma.com/six-directions/